logo yeni

ZAM YAĞMURU BAŞLADI

Aktif . Yayınlanma mansethaber

Maliye Bakanlığı’nın bütçe hedeflerini tutturmak için uzun süredir üzerinde çalıştığı tedbir paketiyle ilgili ilk somut adım Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) zamlarıyla atıldı.

Türkiye'de bütçe hedeflerini tutturmak adına yapılan zamlar İtalya'da yapılan zam oranlarını ikiye katladı.

Resmi Gazete’de yayımlanarak dün yürürlüğe giren karara göreakaryakıt ürünlerine 30 kuruş, tapu harçlarına binde 3, alkollü içkilere de 15 liraya kadar zam yapıldı. Motor silindir hacmi 1600 cc’yi geçmeyen araçların ÖTV oranı ise yüzde 37’den yüzde 40’a çıkarıldı.

İŞTE YAPILAN ZAMLAR

Otomotive geçtiğimiz ekim ayında olduğu gibi yine bir gecede ansızın vergi artışı geldi. Gerçi bu kez bütçe hedeflerinin tutturulamayacağının anlaşılması üzerine birkaç haftadan bu yana bazı sektörlere zam geleceği biliniyordu. Sadece net tutar ortada yoktu. Maliye Bakanlığı, düzenlemesiyle otomotivde motor silindir hacmi 1.600 cc’yi geçmeyen araçlarda uygulanan yüzde 37’lik ÖTV’yi yüzde 40’a yükseltildi.

SATIŞLAR YÜZDE 12 DÜŞER

Peki 3 puanlık ÖTV artışı sektörü nasıl etkileyecek? 1.6 litre hacimli motorlara yapılacak her 1 puanlık vergi artışı otomotiv pazarının yüzde 3 daralmasına neden oluyor. Yani ÖTV’nin yüzde 40’a çıkmasının satışların yüzde 12 daralmasına yol açması bekleniyor. Bu da otomobil satışlarının son çeyrekte yaklaşık 40 bin adet kayıp yaşaması anlamına geliyor.

BİN 100 LİRA ARTIŞ

1.6 litre seviyesindeki vergi artışının otomobillerin fiyatını nasıl etkileyeceğine gelince: Sektör yetkilileri, ÖTV’de yapılacak 3 puanlık artışın araç başına ortalama bin 100 lira artış anlamına geldiğini belirtiyor. ÖTV artışı fiyatlardan ziyade tüketicinin psikolojisini bozuyor. Tüketici veya otomotiv markaları fiyat farkını bir şekilde yükleniyor ancak vergi müşteri algısını negatif etkiliyor ve talepte ertelemeye neden oluyor.

FUARI DA ETKİLEYECEK

Pazar geçtiğimiz yıla göre yüzde 15 daralmış durumdayken yeni ÖTV artışı son çeyreğe büyük umut ve stokla giren otomotiv sektörünü etkileyecek. Vergi artışı satışların daha da düşmesine neden olacak. Ayrıca kasımda düzenlenecek Autoshow Fuarı da önemli ölçüde etkilenecek. Model yılının değişmesiyle aralıkta pazarın nasıl olacağını hâlâ kestiremeyen sektör, kriz nedeniyle pazarları daralan Avrupa’dan ürün tedarik etti.

FARKLI FİRMALAR ÜSLENİYOR

Son çeyreğe hedef artışıyla giren sektörü, ÖTV artışı önemli oranda etkileyecek. Ocak-Ağustos döneminde 461 bin adetlik otomobil ve hafif ticari araç satışı yapan firmalar büyük umut bağladıkları son 4 aya yaklaşık 350 bin adetlik stokla girdi. Bu stoğun 250 binini ise ÖTV oranlarının artan otomobillerden oluşurken, firmalar stoklarını eritmek için yaptıkları kampanyaları ‘ÖTV farkını biz karşılıyoruz’ şeklinde değiştirdi. Ford, Toyota, Peugeot, Citroen, Hyundai ve Subaru da halihazırdaki kampanyalarını, ‘ÖTV farkı bizden’ diyerek uygulamaya koyarken, diğer üreticilerin de benzer kampanyaları uygulaması bekleniyor. Şu anda Türkiye’deki stoğun değeri ise yaklaşık 5 milyar Euro. Yıllık Euro faizini yüzde 7 olarak hesapladığımızda stok meblağı 10 ayda tüketilirse bunun maliyeti sektöre tam 150 milyon Euro olacak. Yani zarar yazılacak.

İNŞAAT

Büyümenin  lokomotif sektörlerinden inşaatta, uzun süredir KDV’de ve tapu harçlarında artış ihtimali satışları olumsuz etkiliyordu. Hükümetin tapu işlemlerinde binde 16.5 uygulanan tapu harçlarını binde 20’ye yükseltmesi bu konudaki ilk olumsuz gelişme oldu. Bu artışla 300 bin liralık bir gayrimenkulün tapu işlemlerinde daha önce 4 bin 950 lira olan tapu harcı tutarı şimdi 6 bin liraya yükselmiş oldu. İnşaat sektörü yetkilileri tapu harçlarındaki yükselişin satışlara olumsuz yansıyacağını belirtiyor ve KDV’lerde artış ihtimali için hükümetin net bir açıklama yapmasını bekliyor. KDV’de artış beklentisi yılın ilk altı ayında alınan ruhsat sayısını artırmıştı. TÜİK’in açıkladığı verilere göre, belediyeler yılın ilk altı ayında, 349 bin daire için ruhsat vermiş ve ruhsat verilen daire sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26.4 artış göstermişti.

DOĞALGAZA DA ZAM GELEBİLİR

Dünkü  zamların ardından, 1 Ekim’de doğalgaza da zam yapılması gündemde. Birçok sektör yetkilisi, doğalgaza zam gerektiği konusunda hemfikir. Ancak olası bir zammın, aboneleşmeyi önemli ölçüde frenleteceği ve bunun da doğalgaz tüketimini yaygınlaştırmaya çalışan hükümet politikalarıyla uyuşmadığı belirtiliyor. Doğalgaza yapılacak olası bir zammın, elektrik fiyatlarına da yansıması bekleniyor. Türkiye’de elektrik üretiminin yaklaşık yarısı doğalgaz ile gerçekleştiriliyor.

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bütçeyi olumsuz etkileyen unsurlar arasında BOTAŞ’ın maliyet altında doğalgaz satışı yapmasını göstermişti. BOTAŞ’ın serbest tüketici, konut ile ticarethanelere ithalat alım maliyetinden daha düşük fiyat uyguladığını ve elektrik santrallerine uyguladığı yüksek fiyatlarla bunu dengelemeye çalıştığını kaydeden yetkililer, yine de bilançoları açısından bunun yeterli olmadığını vurguluyor. Bir sektör yetkilisi, BOTAŞ’ın kar eden bir kuruluş olup olmamasının çok da önemli olmadığını savunurken, “BOTAŞ’ın kar da etmesi gerekmiyor, zarar da etmesi gerekmiyor. Makul bir seviyede gitmesi lazım. Doğalgaza yapılmayan zamlar, başka kalemlerde zam olarak ortaya çıkıyor. Yani bir anlamda doğalgaz kullanmayanlar, kullananları sübvanse etmiş oluyor. Bu haksızlık” dedi.

İthal gazın bedeli dolar olarak ödeniyor ancak satışı iç piyasada TL üzerinden yapılıyor. Doların, TL karşısında değer kazanması BOTAŞ’ın maliyetlerini etkilerken, doğalgaz fiyatlarının endeksli olduğu petrol fiyatlarının seyri de önem taşıyor. Petrol Platformu Derneği Başkan Yardımcısı Metin Şen, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın doğalgaz maliyetlerine yaklaşık yüzde 7-8 yansıdığını söylemişti.

AKARYAKIT

Bütçe dengelerini korumak için yapılan düzenlemeden akaryakıt da payını aldı. Benzin ve motorine, litrede 30’ar kuruşluk ÖTV artışı yapıldı. Bunlara KDV artışı da eklenince, fiyat artışları 35 kuruşu buldu. Sektör temsilcileri, ÖTV artışlarının en önemli iki olumsuz etkisinin kaçak akaryakıt artışı ve tüketimin düşüşü olacağını belirtiyor. Önceki akşam benzin fiyatına 10 kuruşluk indirim yapılmıştı. Dün sabah indirimli benzin almak için akaryakıt bayilerine gidenler zamla karşılaşınca tepki gösterdi.

ZAMLAR DEVREDE

Benzin ve motorinin ÖTV’si litrede 30 kuruş arttı. Otogazın ÖTV’si kilogramda 30 kuruş artarken, tüplü LPG’nin ÖTV’si artırılmadı. Madeni yağ ve baz yağların ÖTV miktarları da 20-30 kuruş civarlarında artırıldı. Zamlar sonucunda, bir litre benzinden alınan ÖTV, 1.87 liradan, 2.17 liraya yükseldi. Yani 30 kuruşluk artış oldu. Ancak buna KDV de eklendiğinde, vergi artışı 35.4 kuruşa çıktı. Motorinde ise litre başı ÖTV tutarı, 1.29 liradan, 1.59 liraya yükseldi. 30 kuruşluk bu artış, yüzde 18’lik KDV ile yine 35 kuruşa çıktı. Yani, dizel bir aracın deposu artık 230 lira yerine 251 liraya doluyor.

BENZİN FİYATLARI 5 LİRAYI GEÇER

İstanbul genelinde kurşunsuz benzinin fiyatı dün 4.37 liradan 4.73 liraya çıktı. Sektör temsilcileri “psikolojik sınır” kabul edilen 5 lirayı bulmanın yakın olduğunu söylüyor. Petrol Sanayi Derneği (PETDER) Genel Sekreteri Erol Metin, şöyle konuştu: “Benzinde vergi açısından zaten dünya birincisiydik. Petrol fiyatları 115-120 bandına geldiğinde, bu benzin fiyatını 5 liraya taşır. Maliye üç yıldır ÖTV artışı yapmamıştı, o nedenle tahmin ediyorduk. Ancak yılbaşında bir düzenleme olur diye bekliyorduk. 30 kuruş ciddi bir miktar ama demek ki ihtiyaç görülmüş.”

PAHALILIKTA LİDER

Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası (TABGİS) Başkanı Ferruh Temel Zülfikar ise, “35 kuruşluk zammı finanse etme yükümlülüğü sektörümüze getirildi” diyerek, sektörün böyle bir finans yükünü nasıl kaldıracağını bilemediğini dile getirdi. Bayi karlarının yüzde 5’i bile bulmadığını savunan Zülfikar, şöyle konuştu: “Pahalılıkta liderliğe oturduk. Akaryakıt fiyatları arttığında, bizim marjımız daha aşağıda kaldığı zarar ediyoruz. Bu artışlar kaçağı nerelere götürür bilemiyorum.”

Ferruh Temel Zülfikar, yapılan zamların geçerli olduğu saatten itibaren haber verilmediği için bayilerin kızgın olduklarını belirterek, “Gece 12’de 35 kuruş zam geliyor, sektörün haberi yok. Saat 11’e kadar tüm Türkiye’deki bayiler düşük fiyattan akaryakıtsattı. Dağıtıcılar fark faturası çıkarıp, alacaklar. Biz binlerce arabaya sattık ama paramızı geri alamayacağız” dedi.

ALKOL

Alkollü içeceklerden alınan ÖTV miktarları artırıldı. Şaraptan alınan ÖTV 21.58 liradan 25.25 liraya, rakıdan alınan ÖTV ise 66 liradan 77 liraya yükseltildi. Buna göre, litrede alınan asgari maktu vergi tutarı şöyle belirlendi:

· Bira 0.53 liradan 0.62 liraya
· Şarap 2.94 liradan 3.44 liraya
· Köpüklü şaraplar 19.82 liradan 23.19 liraya
· Likörler 87.12 liradan 102.12 liraya
· Votka 69.30 liradan 81.3 liraya
· Rakı 66 liradan 77 liraya yükseltildi.

10 YILDA 67 LİRA ARTTI

Sektör temsilcilerinin yaptığı çalışmaya göre son 10 yılda litrede rakının ÖTV’si 10 lira 20 kuruştan 77 liraya yükseldi. Türkiye’de yılda 40 milyon litre rakının tüketildiğini belirten sektör temsilcileri, rakının raf fiyatlarının son ÖTV zammıyla ciddi oranda artacağını ve tüketimin de olumsuz etkileneceğini belirtti.

Bizi Sosyal Medyada Bulun

Sosyal medya sayfalarımıza üye olarak haberlerimize ulaşmak için aşağıdaki ikonları kullanabilirsiniz.

İçerik Koruması

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri gereğince, Sitemiz içeriğinin izinsiz olarak kopyalanması, alıntı yapılması yasaktır.