logo yeni

BULGARİSTAN VATANDAŞLIĞINDA GEÇEN HİZMETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Aktif . Yayınlanma Kadro, Hizmet ve İntibak

DAVACININ BULGARISTAN VATANDAŞLIĞINDA IKEN 657 SAYILI KANUNUN 36/C-1 MADDESI KAPSAMINDA GEÇEN HIZMETLERININ KAZANILMIŞ HAK AYLIK DERECESINDE DEĞERLENDIRILMESI GEREKTIĞI HK.<

KARAR METNİ

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...

Vekili : Av. ...

Karşı Taraf : ...

Vekili : Av. ...

İsteğin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, ... sayılı kararının dilekçede yazılı nedenlerle temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Mürteza Güler

Düşüncesi : Türk soylu olup, Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi tutulan ve 4065 sayılı Kanun uyarınca 22.2.1995 günlü işlemle İETT Genel Müdürlüğü emrinde Mühendis kadrosuna atanan davacının, Bulgaristan'da mesleği ile ilgili geçirdiği hizmetlerinin 657 sayılı Kanunun 36/C-1 maddesi gereğince kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin belirlenmesi açısından değerlendirilmesi gerekirken, aksi yolda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

Danıştay Savcısı : Günay Erden

Düşüncesi : Oto tamircisi olarak görev yapan davacı, Bulgar uyruklu olarak Bulgaristan'da geçen ve kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilmiş bulunan hizmet süresinin kazanılmış hak aylık derecesi yönünden intibakından düşülmesine ilişkin 22.12.1997 günlü işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddine dair Mahkeme kararının bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Kanunun 36. maddesinin (C) kısmında belli hizmet sınıflarında görev yapan kimselerin memuriyet dışında meslekleriyle ilgili olarak yaptıkları hizmetler ile yine belli bir sınıf belirtilmemekle birlikte memuriyet dışında iken yapılan bir kısım hizmetlerin memuriyete girdikten sonra belli esaslar çerçevesinde derece ve kademeden sayılmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiş, 1. fıkrada, teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamının memuriyette geçmiş sayılarak derece yükselmesi ile kademe ilerlemesinde değerlendirileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.

Bu düzenlemelerde, sözü edilen hizmetlerin değerlendirilmesi, suretiyle bu kişilerin Devlet memurluğuna girmesi özendirilerek kamu hizmetlerinde niteliğin artırılması amaçlanmıştır.

Davada uyuşmazlık davacının Bulgaristan'daki hizmetlerinin Türk vatandaşlığına geçmeden önce Bulgar vatandaşlığı statüsünde geçtiği nedeniyle değerlendirilmemesinden kaynaklanmıştır.

375 sayılı KHK'nin Geçici 5. maddesi kapsamında bulunan kişilerin Devlet memurluğuna alınmasında Türk Vatandaşı olma şartı aranmayarak bu kişilerin yabancı uyruklu iken dahi Devlet memurluğuna girebilmesi kabul edildiğine göre bunların Bulgaristan uyruğunda iken geçen ve 657 sayılı Kanunun 36/C-1 maddesi kapsamında bulunan hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesi belirtilen yasal düzenlemelerin amacı ile hak ve nesafet ilkelerine uygun düşmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemde hukuka aykırılık açık bulunduğundan temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği düşünüldü:

... Genel Müdürlüğü emrinde Mühendis olarak görev yapan davacı, Bulgar uyruklu olarak Bulgaristan'da geçmiş olan ve 657 sayılı Kanunun 36/C-1. maddesi uyarınca kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilmiş bulunan hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylık derecesi yönünden intibakından düşülmesine ilişkin işleme karşı yaptığı başvurunun reddi yolundaki 11.2.1998 günlü işlemin iptali ve bu sebeple uğradığı özlük ve parasal kayıplarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle dava açmıştır.

... İdare Mahkemesinin ... günlü, ... sayılı kararıyla; 657 sayılı Kanunun 36/C-1. maddesinde teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurtiçinde veya yurtdışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87. maddesinde belirtilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4'ünün memuriyette sayılarak derece/kademede değerlendirileceği hükme bağlanmış ise de, mevcut yasal düzenlemelerde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayıp Türk soyundan olanların yabancı ülkelerde geçen hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylıklarının tesbitinde değerlendirileceğine ilişkin bir hükme yer verilmediğinden ayrıca davacının hizmetlerin geçtiği Bulgaristan Halk Cumhuriyeti ile Türkiye arasında mütekabiliyet esasına dayalı sosyal güvenlik anlaşması bulunmadığından davacının Bulgaristan'da geçen hizmetlerinin değerlendirilmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Davacı; mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesiyle bu kanuna tabi kurumlarda çalışan memurlar 10 hizmet sınıfına ayrılmış, maddenin "Ortak Hükümler" Bölümünün (A) ve (B) kısımlarında da memurların öğrenim durumları ve hizmet sınıfları itibariyle mesleğe başlayacakları ve azami ilerleyebilecekleri derece/kademeler gösterilmiştir.

Aynı maddenin (C) kısmında ise belli hizmet sınıflarında görev yapan kimselerin memuriyet dışında meslekleriyle ilgili olarak yaptıkları hizmetler ile yine belli bir sınıf belirtilmemekle birlikte memuriyet dışında iken yapılan bir kısım hizmetlerin memuriyete girdikten sonra belli esaslar çerçevesinde derece/kademede sayılmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiş; bu bağlamda (C) kısmı 1. fıkrada "Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurtiçinde veya yurtdışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözüedilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4'ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir" hükmü öngörülmüştür.

657 sayılı anunun 36. maddesinin (C) kısmında getirilen bu düzenlemelerle memuriyet dışında geçmekle birlikte önem ve özellik arzeden bir kısım hizmetlerin memuriyete girişten sonra memuriyette geçmiş gibi derece/kademede değerlendirilmesi suretiyle bu hizmetlerde çalışmış olan kişilerin Devlet memurluğuna girmesi özendirilerek bu yolla kamu hizmetlerinde niteliğin artırılması amaçlanmıştır.

Türk soylu olup Bulgaristan vatandaşı iken 1989 yılında uygulanan zorunlu göç nedeniyle Türkiye'ye gelmiş olan davacının, 4065 sayılı Kanun uyarınca 22.2.1995 tarihinde İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü emrine Mühendis olarak atandığı ve Bulgaristan vatandaşı iken Bulgaristan'da geçen hizmetlerinin 657 sayılı Kanunun anılan 36/C-1. maddesi uyarınca değerlendirildiği, daha sonra ise bu hizmetlerin Türk Vatandaşlığından önce geçmesi nedeniyle anılan hüküm uyarınca değerlendirilemeyeceğinden bahisle kazanılmış hak aylık derecesinden düşülerek intibakının yeniden düzenlenmiş olduğu, davacının Bulgaristan'da geçen sözkonusu hizmetlerinin nitelik ve süresi konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacının bu hizmetlerinin Türk vatandaşlığına geçmeden önce Bulgar vatandaşlığı statüsünde iken geçmiş olması nedeniyle değerlendirilmemesinden kaynaklandığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Devlet memurluğuna alınmaya ilişkin şartları düzenleyen 48/A-1. maddesinde "Türk vatandaşı olmak" Devlet memuru olabilmenin genel şartları arasında sayılmış ise de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaki 27.6.1989 günlü, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 5. maddesinde "Bulgaristan'dan Türkiye'ye mecburi göçe zorlanan ve Türkiye'de ikamet eden bu ülke uyruğuna mensup Türk soyundan olan kişilerin Devlet memuriyetine alınmalarında Türk Vatandaşı olma şartı aranmaz" hükmü öngörülerek bu konuda bir istisna getirilmiş bulunmaktadır.

Kanun koyucu tarafından, 375 sayılı KHK'nin Geçici 5. maddesi kapsamında bulunan kişilerin Devlet memurluğuna alınmasında Türk Vatandaşı olma şartı aranmayarak bu kişilerin yabancı uyruklu iken dahi Devlet memurluğuna girebilmesi kabul edildiğine göre bunların Bulgaristan uyruğunda iken geçen ve 657 sayılı Kanunun 36/C-1. maddesi kapsamında bulunan hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece/kademelerinde değerlendirilmesi belirtilen yasal düzenlemelerin amacı ile hak ve nesafet ilkelerine uygun düşmektedir.

Nitekim Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle Türk Vatandaşlığına alınıp T.C. Emekli Sandığına iştirakçi olan kimselerin Türk vatandaşlığına kabullerinden önce geçmiş, borçlanma hükümleri kapsamında bulunan hizmet sürelerinin borçlanma yoluyla emeklilik fiil hizmet sürelerine dahil olup olamayacağı konusuna ilişkin olarak Danıştay İçtihatları Birleşterme Kurulunca verilen 29.12.1983 günlü, E:1983/3, K:1983/12 sayılı kararla; 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun sandıktan faydalanacaklara ilişkin 12. maddesinde öngörülen Türk vatandaşı olma koşulunun yalnızca iştirakçi olabilmenin bir şartı olduğu, sandığa tabi personelin bir kısım hizmet sürelerinin borçlanma yoluyla emeklilik fiili hizmet sürelerine dahil edilmesine imkan veren aynı Kanunun gerek Geçici 65. maddesinde, gerekse çeşitli tarihlerde bu Kanuna eklenen bazı ek ve geçici maddelerde veya bu Kanunun bazı maddelerini değiştiren Kanunlarda getirilen yeni borçlanma hükümlerinde, borçlanma imkanı tanınan personelin statüsünün belirtildiği ve borçlanılacak hizmet süreleri de, geçtiği vazife ve hizmetler açıklanmak suretiyle tarif edildiği, hizmetin Türk Vatandaşlığında geçmesi gerektiğinin belirtilmediği, bu nedenle belirtilen hizmetlerin borçlandırılmamasında kanunlara, hak ve nesafet ilkelerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle içtihatların sözü edilen hizmetlerin borçlanma yoluyla emeklilik fiili hizmet sürelerine dahil edilmesi yolunda birleştirilmiş olması da, bakılan davaya ilişkin Dairemizin yukarıda belirtilen gerekçesini destekler nitelikte olduğundan, davacının Bulgaristan uyruğunda iken 657 sayılı Kanunun 36/C-1. maddesi kapsamında geçen hizmetlerinin maddede belirtilen esaslar dahilinde kazanılmış hak aylık derecesinde sayılmamasında hukuka uyarlık bulunmamakta olup, aksi gerekçeyle davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüyle ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, ... sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1/b. fıkrası uyarınca bozulmasına 7.11.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

DAN-KAR-DER; SAYI:1

YÖ/ŞGK

Bizi Sosyal Medyada Bulun

Sosyal medya sayfalarımıza üye olarak haberlerimize ulaşmak için aşağıdaki ikonları kullanabilirsiniz.

İçerik Koruması

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri gereğince, Sitemiz içeriğinin izinsiz olarak kopyalanması, alıntı yapılması yasaktır.