logo yeni

3 ÜNCÜ DERECE ÜSTÜNDE ŞEF KADROSU İHDASI

Aktif . Yayınlanma Kadro, Hizmet ve İntibak

Özet    : Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanuna göre memur olarak istihdam edilen personelin aynı Kanunla belirlenen öğrenim durumları itibariyle yükselebilecekleri dereceye kadar yükseltilmeleri ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre bu yönde kadro değişikliklerinin yapılması Başkanlığımızca olumlu mütalaa edilmekte ise de, Maliye Bakanlığınca konuya olumlu yaklaşılmaması nedeniyle gerekli kadro değişiklikleri hakkında Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılamadığı hk. (01.02.2001)

Davacı Sayın .......... tarafından, Kurumunuz Basımevi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde 3 üncü derece bilgisayar işletmeni unvanlı kadroda görev yapmakta iken Açık Öğretim Fakültesinden önlisans diploması alması üzerine, idarece yapılan intibakının düzeltilmesine dair başvurusunun iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle Kurumunuz aleyhine Ankara 3. İdare Mahkemesinde açılan davaya ilişkin tarafınıza tebliğ edilen ekteki dilekçe ve hasım tespit kararının tetkiki ile savunmaya esas olacak görüşün bildirilmesi hakkındaki ilgi yazı incelenmiştir.

Sayın ................Ankara 3. İdare Mahkemesine sunduğu söz konusu dilekçesinde; Kurumunuz Basımevi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde 3 üncü derecenin 2 nci kademesinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken aldığı önlisans diplomasını intibakının yapılması için sunduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36 ncı maddesine göre 1 inci derecenin 3 üncü kademesine gelmesi gerekirken 2 nci derecenin 6 ncı kademesine getirildiği, bunun üzerine düzeltme talebinde bulunduğu, ancak talebinin reddedildiğinden bahisle, dava konusu işlemin iptali ve istemiş olduğu derece ve kademeye yükseltilmesini talep etmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının 1997 Yılındaki kadro değişikliklerine ilişkin talepleri, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile bu Kararnamenin 6 ve 8 inci maddelerine istinaden yürürlüğe konulan Yönetmelik hükümleri gereğince, ilgili kurumlar ile Maliye Bakanlığı ve Başkanlığımız temsilcilerinden oluşturulan komisyonlarda görüşülmüş ve bu görüşmeler neticesinde öğrenim durumları itibariyle şef unvanlı kadrolarda bulunanların kadro dereceleri 3 üncü dereceden 2 nci dereceye, memur ve benzeri unvanlı kadrolarda bulunanların dereceleri ise 5 inci dereceden 4 üncü dereceye yükseltilmiş ve kadro değişikliklerine ilişkin cetveller ilgili kurumlara ve Makamlarınıza sevkedilmiştir. Ancak, Maliye Bakanlığının uygun görüş belirtmemesi sebebiyle söz konusu yükselmelere olanak sağlayan kadro değişiklikleri yürürlüğe konulamamıştır. Bunun üzerine, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 ve değişik 9 uncu maddelerine göre kadro değişikliklerinin senede bir defa yapılabileceği ve ilgili yıl için kadro değişikliği döneminin sona ermesi sebebiyle, konu ile ilgili mahkeme kararlarında belirtilen kadro değişikliklerine ilişkin hususların not edildiği ve bu hususların 1999 Mali Yılında oluşturulacak komisyonlarda değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu hususları ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmiştir.

Konu hakkında mahkeme kararları değişik vesilelerle Başkanlığımıza intikal ettirilmektedir.

Bilindiği üzere, 1982 Anayasasının 128 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki, memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hakları ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine dair amir hükmü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunuyla yerine getirilmiş ve bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenlemiştir.

Aynı Kanunun değişik 36 ncı maddesinde, bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları belirlenmiş ve anılan maddenin "Ortak Hükümler" başlıklı (A) bendinde ise, sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselinebilecek derece ve kademeler gösterilmiştir. Bununla, ilkokulu bitirenlere 7 nci derecenin son kademesine, ortaokulu bitirenlere 5 inci derecenin son kademesine, liseyi bitirenlere 3 üncü derecenin son kademesine, 2 yıl süreli ve üstünde yüksek öğrenimi bitirenlere ise 1 inci derecenin son kademesine kadar yükselebilme hakkı tanınmıştır.

Her ne kadar, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin değişik 9 uncu maddesinde, kuruluşlara verilmiş bulunan serbest kadroların hiyerarşik yapıyı bozmamak kaydıyla değişik derecelerden aynı sınıf ve unvanlı kadrolarla değiştirilebileceği hükmü getirilmişse de; daha sonra yayımlanan ve hiyerarşik kademeler ile birim unvanlarına açıklık getiren 27.9.1984 tarih ve 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esaslar Hakkındaki Kanunun 15 inci maddesi, hiyerarşik kademeleri, hizmetin özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar dikkate alınarak birim unvanlarına göre tespit etmiştir.

Yukarıda yer verilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, 657 sayılı Kanunun, memurların öğrenim durumlarını değerlendirmede dereceyi esas almasına karşın, mali ve sosyal hakları hem derecelere, hem de 3046 sayılı Kanunla tespit edilen hiyerarşik kademelere bağlı unvanlara göre belirlediği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede geçen "hiyerarşik yapı" ibaresinin de; hem hizmetin özelliklerinden kaynaklanan farklılıkları ifade eden "hiyerarşik kademe unvanları", hem de öğrenim durumlarını yansıtan "dereceler" olarak düşünülmesi gerektiği halde, hiyerarşik yapıyı sadece derecelendirmenin oluşturduğunu kabul ederek öğrenim durumları elverse bile bazı memurları bulunmaları icabeden daha üst derecelere getirmemek doğru olmayacaktır. Zira, gerek hiyerarşik kademelerin, gerekse derecelendirmenin asıl belirleyici unsuru öğrenim durumlarıdır. Bu meyanda, örneğin, halen 4 üncü derecede bulunan bir şube müdürünün altında çalışan daha üst derecedeki muhasebeci, şef, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni vb. unvanlı personelin hiyerarşik kademedeki yerlerini izah etmenin mümkün olamayacağı aşikardır.

Diğer taraftan, yukarıda belirtildiği gibi, halen bazı unvanlardaki memurların, sınıflar içinde öğrenim durumlarına göre, 657 sayılı Kanunla imkan tanınan yükselebilecekleri derecelere kadar yükselmelerine karşın, bazı memurlara bu hakkın tanınmamasının Kanunun genellik ve eşitlik prensibine aykırılık teşkil etmesine ve bu hakkı kullanamayan personelin ise performansının diğer memurlara göre düşmesine sebebiyet vereceği düşünülmektedir.

Kaldı ki, şef, memur ve benzeri unvanlı kadroların öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceye kadar yükseltilmemeleri sonucunda, kadro derecelerine bağlı mali ve sosyal hakların alınamamasından doğan mağduriyetin giderilmesini sağlamak amacıyla, kurum ve kuruluşlar, daha yüksek derecelerde bulunan şube müdürü, şef, uzman,

APK uzmanı ve benzeri unvanlardan kadro talebinde bulunmakta, böylece hizmet özelliklerine taalluk etmesi gereken hiyerarşik veya hiyerarşik olmayan unvandan kadroların, sadece bir mali hakkın iktisabı kaygısıyla gelişigüzel artırılmasına zemin hazırlanmaktadır.

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 33 üncü maddesinde, kadrosuz memur çalıştırılamayacağı, aynı Kanunun değişik 147 nci maddesinin (A) fıkrasında ise memurlara ödenen aylığın kadro şartına tabi olduğu; 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinde de, aylık ödemelerin vizeli veya onaylı kadro dağılım cetvellerine göre yapılacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Ayrıca, 657 sayılı Kanunun değişik 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün 12/d fıkrasına göre, 5 inci derecede bulunan bir şoförün memurluk görevini yürütürken bir üst öğrenimi, örneğin yüksek öğrenimi bitirmesi ve mükteseben 1 inci dereceye kadar yükselmesinin mümkün olması halinde idare mahkemelerince bu gibi memurların 1 inci dereceye kadar yükselmelerine ilişkin kararlar verilmekte ve 1982 Anayasasının 125 inci maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesi gereğince de, bu kararların uygulanması gerekmektedir. Aynı şekilde, 8 inci derecede bulunan şoför unvanlı memurun yüksek öğrenimi bitirmesi halinde ise, örneğin mükteseben 5 inci dereceye kadar yükselebiliyorsa, buna göre işlem tesis edilmekte ve söz konusu personel daha sonra kadrosuzluk nedeniyle 1 inci dereceye kadar yükselememektedir. Böylece, aynı öğrenim ve unvanı haiz memurların hak aylıkları arasında ister istemez farklılıklar oluşmaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanuna göre memur olarak istihdam edilen personelin aynı Kanunla belirlenen öğrenim durumları itibariyle yükselebilecekleri dereceye kadar yükseltilmeleri ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre bu yönde kadro değişikliklerinin yapılması Başkanlığımızca olumlu mütalaa edilmekte ise de, Maliye Bakanlığınca konuya olumlu yaklaşılmaması nedeniyle gerekli kadro değişiklikleri hakkında Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılamamaktadır.

Bizi Sosyal Medyada Bulun

Sosyal medya sayfalarımıza üye olarak haberlerimize ulaşmak için aşağıdaki ikonları kullanabilirsiniz.

İçerik Koruması

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri gereğince, Sitemiz içeriğinin izinsiz olarak kopyalanması, alıntı yapılması yasaktır.